Qulaq Ağrısı Nədir?
Qulaq ağrısı, adətən orta və ya xarici qulaqda yaranan infeksiyalar, qulaq kiri, yad cisimlərin qulağa daxil olması, təzyiq dəyişiklikləri və qulaq pərdəsinin zədələnməsi nəticəsində baş verir. Orta qulaq, qulaq pərdəsinin arxasında yerləşən nazik, hava ilə dolu bir boşluqdur. Normalda hava, östaki borusu vasitəsilə orta qulağa daxil olur və orta qulaq ilə xarici qulaq arasındakı təzyiqi bərabərləşdirir. Eustachian borusu həmçinin orta qulaqdan mayeni çıxarır. Bu boru tıxananda, qulaqda təzyiq yaranır və ağrıya səbəb olur.
Qulaq ağrısının ən yaygın səbəbi orta qulaq ilə boğaz arasındakı keçid yolunun tıxanmasıdır. Qulaqdakı infeksiyalar, yad cisimlər və hava səyahətində təzyiq də qulaq ağrısına səbəb ola bilər. Kəskin ağrı, eşitmə problemləri, qulaq axıntısı, qaşınma, çənə və boğaz ağrısı, qulaqda qızartı və şişkinlik bu ağrının tipik əlamətləridir.
Yüngül qulaq ağrılarında uzanmaq, udmaq, boyun hərəkətləri etmək, qulağa oksigenli su tökmək, ağrıyan qulağa isti və ya soyuq kompres qoymaq, saqqız çeynəmək faydalı ola bilər. Şiddətli ağrılar və infeksiya hallarında isə reseptli antibiotik qulaq damcıları və ağrıkəsicilər istifadə edilməlidir. Bu vəziyyətdə bir LOR mütəxəssisinə müraciət olduqca vacibdir.
Qulaq ağrısının hansı növləri mövcuddur ?
Qulaq ağrıları iki əsas növə təsnif edilir: birincili və ikincili. Birincili qulaq ağrısı, qulaqcıq, xarici eşitmə kanalı, qulaq pərdəsi, orta qulaq və daxili qulaqdakı xəstəliklərdən qaynaqlanır. Məsələn, qulaqcıqda qan yığılması, qığırdaq iltihabı, şişlər; xarici eşitmə yolunda şişlər, yad cisimlər; orta qulaq və daxili qulaqda infeksiyalar, qulaq pərdəsinin yırtılması və mayenin yığılması birincili qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
İkincili qulaq ağrıları isə digər xəstəliklərdən qaynaqlana bilər. Diş xəstəlikləri, ağız və boğaz infeksiyaları, şişlər və digər orqanlardakı infeksiyalar ikincili qulaq ağrısının səbəbləri arasında yer alır. İkincili qulaq ağrıları həyati əhəmiyyətə malik ola bilər, buna görə də tibb müəssisəsinə müraciət etməyi unutmayın.
Qulaq ağrısının digər səbəbləri arasında orta və xarici qulaqda infeksiya, qulaq kiri, yad cisimlər, mayenin yığılması, təzyiq dəyişiklikləri, travmalar və qulaq pərdəsinin yırtılması daxildir.
Qulaq ağrısı nəyə səbəb olur?
Qulaq ağrısının səbəbləri arasında orta qulaq və ya xarici qulaq infeksiyaları, qulaq kiri, qulağa yad cisimlərin daxil olması, qulaqda mayenin yığılması, təzyiq dəyişiklikləri, qulaq zədələnməsi və qulaq pərdəsinin yırtılması vardır.
Ümumiyyətlə qulaq ağrısına səbəb olan şərtlər bunlardır:
Qulağa yad cisimlər və su daxil olması: Qulağa yad cisimlərin və ya suyun daxil olması qıcıqlanmalara və ağrıya səbəb ola bilər.
Kəskin və ya xroniki qulaq infeksiyaları: Qulaqda meydana gələn infeksiyalar ağrıya yol açır.
Qulaq kiri: Qulaq kiri, xarici qulaq vəzilərində yığıldığında ağrı verə bilər.
Eustaki borusunun tıxanması: Eustaki borusunun tıxanması qulaqda təzyiq artımına və ağrıya səbəb olur.
Qulaq travmaları: Qulağın travması, məsələn, qulaq pərdəsinin zədələnməsi ağrı yarada bilər.
Qulaq təzyiqi: Hava səyahətləri və yüksək yerlərdə olma qulaq təzyiqini dəyişdirə bilər.
Qulaq çubuqları kimi əşyalarla qulağızədələmək: Qulaq çubuqları ilə qulağa müdaxilə edildikdə, bu, qıcıqlanma və ağrıya yol açar.
Qulaqlıqların uzun müddətli istifadəsi: Uzun müddət qulaqcıqdan istifadə edilməsi qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Şiş: Şişlər, ağrısına səbəb ola bilər.
Meniere xəstəliyi: Daxili qulaqda mayenin artması Meniere xəstəliyini yarada bilər və ağrıyla özünü göstərə bilər.
Diş iltihabı: Diş problemləri, məsələn, iltihablı dişlər qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Şingles: Suçiçəyi virusunun aktivləşməsi shingles adlanan vəziyyəti yarada bilər, bu da qulaq ağrısına səbəb olur.
Soyuqdəymə, boğaz ağrısı, tonzillit və sinus infeksiyaları: Bu xəstəliklər ifraz olunan həddindən artıq selik səbəbindən qulaq ağrısına səbəb ola bilər
Kəskin və ya xroniki qulaq infeksiyaları
Qulaqda ağrı, müxtəlif infeksiyalar və iltihabların nəticəsi olaraq baş verə bilər. Məsələn, uşaqlarda diş problemləri, boğaz ağrısı və tonzillit kimi hallar ağrıya səbəb ola bilər. Reflü və ya iltihab, tüpürcək vəziləri ilə bağlı problemlər də qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Qulaq kiri
Qulaq kiri çox miqdarda yığılarsa, qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Qulağa yad cisimlər və su daxil olması
Qulağa yad cisimlərin və suyun daxil olması qıcıqlanmalara və ağrılara səbəb ola bilər.
Qulaq travmaları
Qulaq travmalarına misal olaraq qulaq pərdəsinin qopması və orta qulaqda qanaxma göstərilə bilər. Bu travmalar yüksək səslərə məruz qalma nəticəsində meydana gələ bilər.
Həddindən artıq təzyiq dəyişikliyi
Hava səyahətləri, yüksək hündürlükdə olma qulaq təzyiqini artıra bilər və bu, ağrıya səbəb ola bilər.
Qulaq pambıqlarından istifadə ilə qulaq qıcıqlanması
Qulaq çubuqları qulağa zərər verə bilər. Qulağı yalnız xarici səthdən təmizləmək təhlükəsizdir, amma pambıq qönçələrinin dərinə daxil edilməsi qıcıqlanmalara və ağrılara yol aça bilər.
Qulaqlıqların uzun müddətli istifadəsi
Uzun müddət qulaqcıqdan istifadə etmək qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Meniere xəstəliyi
Meniere xəstəliyi daxili qulaqda həddindən artıq maye yığılması ilə əlaqədardır. Bu vəziyyət qulaq ağrısına səbəb olur.
Diş problemləri
Dişlərdəki çatlamalar, diş çürüməsi, diş iltihabı qulaq ağrısına yol açır.
Şingles
Şingles, suçiçəyi virusunun sinirdə yenidən aktivləşməsi nəticəsində yaranır. Bu vəziyyət qulağın sinirinə təsir edə bilər və qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Soyuqdəymə
Soyuqdəymə vəziyyətində ifraz olunan həddindən artıq selik qulaq ağrısına yol açır.
Qulaq infeksiyalarının əksəriyyəti bakterialdır, viruslar isə nadir hallarda təsir edir. Müalicə edilmədikdə, infeksiyalar qulaq ağrısını çənəyə və bədənin digər hissələrinə yayaraq yüksək hərarətə səbəb ola bilər.
Məktəbəqədər yaşlı uşaqlarda qulaq ağrısının ən çox rast gəlinən səbəbi orta qulaq infeksiyalarıdır. Böyüklərdə də orta qulaq infeksiyası baş verə bilər və bu, adətən soyuqdəymədən sonra yaranır.
Xarici otit, qulağın xarici hissəsindəki infeksiyadır. Bu vəziyyət uşaqlardan çox böyüklərdə görülür və tez-tez üzgünlərdə və ekzema kimi dəri problemləri olanlarda meydana gəlir. Müalicəsi adətən qulaq damcıları və ya sprey ilə edilir.
Qulaq ağrıları hər zaman qulaq infeksiyası ilə əlaqəli olmur. Allergik reaksiyalar, tiroid problemləri, çənə problemləri və yüksək səslər də qulaq ağrısına səbəb ola bilər.
Qulaq ağrısını necə müalicə etmək olar?
Qulaq ağrısından əziyyət çəkən insanlar adətən antibiotik qəbul etməlidirlər. Ağrı kəsiciləri olan qulaq damcıları çox təsirli olmasa da, bir neçə gün ərzində istifadə edilə bilər. Həkimlə məsləhətləşmək və həkimin tövsiyyə etdiyi dərman və qulaq damcısını istifadə etmək lazımdır.Qulaq pərdəsinin zərər gördüyü hallarda qulaq damcıları istifadə edilmir.
Qulaq ağrısını müalicə etməyin ən yaxşı yolu qulaq ağrısına səbəb olan amilləri müalicə etməkdir. Qulaq ağrısının müalicəsi əsas sağlamlıq problemindən asılı olaraq dəyişir. Bu çərçivədə qulaq ağrısı şikayəti birincil qulaq ağrılarının səbəbi və ikincil qulaq ağrılarının altında yatan sağlamlıq problemlərinin müalicəsinə görə fərqli müalicə və tətbiqlər nəticəsində həll edilir.
